A quem não sente vitalidade nas coisas de kedushá
Um soldado criado em casa religiosa escreve que não sente nada, e que pensamentos contrários lhe passam pela cabeça. Quem atrapalha mais é atrapalhado mais.
Recebi sua carta, que demorou um pouco no caminho, na qual o senhor escreve que é filho de pais observantes e tementes, e que recebeu o chinuch correspondente. E acrescenta um resumo do que passou consigo depois disso, e se queixa de que não sente vitalidade nas coisas de kedushá, e de que pensamentos contrários lhe passam pelo pensamento.
Certamente, e ainda mais estando o senhor há tempo no exército, não é preciso chamar a atenção para a ordem que reina e se vê na criação, apesar de às vezes parecer outra coisa aos olhos de carne. Com exceção daquele canto da criação onde estão os judeus, aos quais foi dada escolha livre, conforme está escrito, vê, coloquei diante de ti hoje a vida e o bem, e escolherás a vida.
E isso também é bondade do Criador, que quis que o homem visse a sua própria natureza, o que ele é, e que é bom na essência e por dentro. E mesmo que os golpes do tempo cubram esse interior com uma camada contrária, isso não passa de coisa externa, que vem ao homem para que ele a retire com força própria e com esforço. É por isso que a brochá e a influência de Cima aumentam, e não só isso, mas passam a vir por inteiro. Como se diz, não há prazer completo no pão da vergonha, ao contrário daquilo em que a pessoa trabalhou e se esforçou.
Do que foi dito entende-se que não há parte mais bela na vida do que aquela em que a hashgachá de Cima dá a possibilidade não apenas de escolher a vida no seu próprio mundo e na sua própria vida, mas também de influir sobre um certo círculo e inclinar essas pessoas para o bem, de modo que também elas escolham a vida verdadeira e o bem verdadeiro.
Daí se entende também que o yetzer hará e o lado de lá guerreiam e atrapalham mais aquele que influi sobre outros do que atrapalham um homem particular, que apenas dentro das suas quatro amot acende a luz da sua alma para iluminar a sua parte, e só.
E disso se entende, com toda a simplicidade, que não deve cair o coração daquele que é atrapalhado assim. Porque isso é sinal de que ele tem de agir mais do que uma pessoa comum, e por isso o yetzer guerreia e se levanta contra ele com mais força. Como diz o dito conhecido de Chazal, quem é maior que o companheiro, o seu yetzer é maior que o dele.
E quanto à vida religiosa dentro do exército. Os militares estão num enquadramento próprio, arrancados de casa e do seu ambiente de costume, e habituados a aceitar o jugo durante a maior parte do dia e da noite, a pôr o fazer antes do ouvir. E isso os prepara ainda melhor para a conduta do povo de Israel ao receber a nossa Torá e cumprir as suas mitzvot, cujo fundamento é justamente a aceitação do jugo, naasse e depois nishmá.
E ainda que em vários pontos, ao contrário, guardar Torá e mitzvot ali seja mais difícil, essas dificuldades, como foi dito acima, devem despertar força acrescida em cada um dos que estão no exército, e força muitas vezes maior naqueles que estão acima deles no que toca às coisas de religião. E não há coisa que resista diante da vontade.
Tenho esperança de que o senhor tenha horários fixos de estudo da Torá também para si mesmo, além do estudo com aqueles sobre quem influi, e que nesses horários haja também estudo de Chassidus. Certamente os jovens de anash que estão à sua volta o ajudarão nisso em tudo o que for preciso, se o senhor entrar em contato com eles.
Esperando boas notícias em tudo o que foi dito.
ה'רצא
ב"ה, י"ט אד"ש, תשי"ז
ברוקלין.
שלום וברכה!
מאשר הנני קבלת מכתבו - שנתארך קצת דרך הילוכו - בו כותב אשר בן הנהו להורים חרדים ויר"ש וקבל חנוך המתאים לזה, ומוסיף ראשי פרקים מאשר עבר עליו לאחרי זה, ומתאונן שאינו מרגיש חיות דקדושה וכו' ורעיונות סותרים חולפים במחשבתו כו'.
והנה בודאי ובפרט שנמצא מזמן בצבא, למותר לעורר על הסדר השורר ונראה בבריאה (למרות מה שלפעמים נראה לעיני בשר אחרת), פרט לפנת הבריאה בה נמצאים בני ישראל, אשר בחירה חפשית ניתנה להם, וכמה שכתוב ראה נתתי לפניך היום את החיים ואת הטוב גו' ובחרת בחיים, אשר גם זהו מחסד הבורא, שרצה שיראה האדם את טבעו מהותו אשר טוב הוא בעצם ובפנימיות, ואפילו אם פגעי הזמן מכסים הפנימיות בשכבה הפכית, אין זה אלא דבר חיצוני הבא לאדם בכדי שיסירנו בכח עצמי וביגיעה שעי"ז נתרבה הברכה וההשפעה מלמעלה, ולא עוד שלא שתהי' במילואה, וכלשון הידוע שאין הנאה שלימה מנהמא דכסופא משא"כ מזה שעמל עליו ויגע בו.
מהאמור לעיל מובן שאין לך חלק יפה בחיים מכאשר ההשגחה העליונה נותנת האפשרית לא רק לבחור בחיים בחלקו בעולמו הפרטי ובחייו הפרטים, אלא גם להשפיע על חוג מסוים ולהכריעם לטוב, שגם הם יבחרו בחיים האמיתי ובטוב האמיתי.
מזה מובן ג"כ אשר היצר הרע והלעו"ז נלחמים ומבלבלים יותר לזה המשפיע על אחרים בכיוון טוב יותר מאשר מבלבלים לאיש פרטי שרק בד' אמות שלו מדליק אור הנשמה שלו להאיר חלקו לבד. ועי"ז מובן ופשוט בהחלט, שאל יפול לב זה שמבלבלים אותו כנ"ל, כיון שזהו סימן שעליו לפעול יותר מסתם בן אדם שלכן היצר לוחם ומתגבר יותר וכמרז"ל הידוע, כל הגדול מחבירו (שבכלל זה גם גדולה בהשפעה) יצרו גדול ממנו.
ביחד עם זה הובטחנו, שלפום גמלא שיחנא, ולכאו"א ניתנו הכחות הדרושים לו למלאות תפקידו הוא, ואין הדבר תלוי אלא ברצונו להוציא יכולתו והכחות שלו אל הפועל.
ונקודה מיוחדת וטובה ויפה נוסף על האמור שהשפעתו הוא בין אנשי הצבא כפי שכותב לי שהוא סמל דת בצבא, אשר אנשי הצבא נמצאים במסגרת מיוחדה עקורים מביתם וסביבתם הרגילה ומורגלים לקבלת עול רוב היום והלילה להקדמת נעשה לנשמע, שזה מכשיר אותם יותר להנהגת עם ישראל בקבלת תורתנו וקיום מצותי' שיסודם קבלת עול, נעשה ואח"כ נשמע, ואף שבכמה נקודות אדרבה שמירת התומ"צ שם קשה יותר, הנה כנ"ל קישוים אלו צריכים לעורר תוספת כח בכל אחד מנמצאים בצבא ותוספת כמה פעמים ככה בהעומדים על גביהם בהנוגע לעניני דת, ואין לך דבר העומד בפני הרצון.
תקותי שיש לו קביעות עתים בלימוד התורה גם לעצמו נוסף על לימוד עם מושפעיו, ובה גם לימוד בתורת החסידות, ובטח צעירי אנ"ש שבסביבתו יסייעו לו בזה ככל הדרוש, באם יבוא עמהם בקשר.
המחכה לבשו"ט בכל האמור.